Chương 11: Lựa chọn & Nỗ lực

Bộ phận nhân sự phụ trách tuyển dụng sinh viên mới - Sue thường là người chủ trì các buổi đào tạo, nhưng hôm nay lại do Giám đốc nhân sự Anna đảm nhiệm.

Anna mặc một bộ vest Armani, để lộ đôi chân thon dài với đường cong mềm mại. Trong phòng họp, máy quay đã được dựng sẵn, nhiếp ảnh đang thử góc quay, còn Anna thì điều chỉnh thiết bị trình chiếu, thử chạy slide PPT.

Đến tám giờ rưỡi, tất cả nhân viên mới đã có mặt, bầu không khí trong phòng họp yên tĩnh lạ thường. Hai phút sau, một người đàn ông mặc áo polo trắng in logo công ty, phong thái nhã nhặn, bước vào từ cửa trước.

Lương Phi nhìn thấy người đó, ngẩn ra một chút, theo phản xạ cúi đầu xuống. Không trách được chuyện "khởi nghiệp khi chưa tốt nghiệp" nghe quen tai thì ra vị "đại lão" ấy chính là anh ta. Người này quả thật quá khiêm tốn rồi. Cô thầm nghĩ: Không biết mình có nói gì đắc tội với anh ta không nhỉ? Cùng lắm là không nói thật thôi? Nhưng dù có lỡ lời, chắc người như anh ta cũng chẳng để bụng đâu. Dù sao thì hai người cách nhau cả một trời một vực, sau này vào công ty cũng chưa chắc có cơ hội gặp lại. Nghĩ vậy, cô liền thấy nhẹ lòng hơn. Xung quanh bắt đầu có tiếng xì xào nhỏ: "Là tổng giám đốc đấy à?"

Câu hỏi đó nhanh chóng có lời giải. Anna giới thiệu thân phận của người vừa đến: Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành của Tập đoàn Công nghệ Đại Nguyên, Chu tổng.

Đèn trong phòng họp dần tắt, slide PPT hiện lên trên màn hình lớn. Trên màn hình trước tiên xuất hiện năm chữ to rõ ràng: "Giá trị cốt lõi của Đại Nguyên."

Phong cách diễn thuyết của Chu Bạc Ngôn ngắn gọn, trực tiếp, mang đậm màu sắc của ngành công nghệ lõi: "Trước hết, chào mừng tất cả các bạn gia nhập Công nghệ Đại Nguyên. Năm 2014, số lượng sinh viên mới tuyển của Đại Nguyên dự kiến sẽ đạt 400 người. Các bạn chính là niềm hy vọng mới của Đại Nguyên, là lực lượng quan trọng cho sự phát triển tương lai của công ty."

Bài phát biểu của anh gồm ba phần. Phần thứ nhất là về giá trị cốt lõi của Đại Nguyên: Khách hàng trên hết, Chuyên tâm và đam mê, Đoàn kết và hợp tác. Phần thứ hai nói về quá trình phát triển của Công nghệ Đại Nguyên cùng chế độ đào tạo dành cho sinh viên mới tuyển. Phần thứ ba là ba lời khuyên nhỏ:

Đầu tiên, nhân viên mới bước chân vào nơi làm việc nên nghe nhiều, quan sát nhiều, nói ít.

Thứ hai, chăm chỉ và kiên định, chỉ bốn chữ này thôi cũng đủ giúp một nhân viên mới vượt trội, trở thành chuyên gia trong lĩnh vực của mình.

Thứ ba, con đường phát triển cá nhân phải đi từ sâu đến rộng, bám rễ rồi mới tỏa cành, rèn luyện kỹ năng chuyên môn một cách vững vàng.

Anh nói thêm: "Công ty cần những nhân tài phát triển đa hướng. Với nhân viên nòng cốt lâu năm, có thể đi theo hướng trở thành chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực của mình, hoặc trở thành nhân tài quản lý tổng hợp. Cuối cùng, tôi mong các bạn coi trọng tinh thần hợp tác, biết cách huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, để có thể phát huy tối đa tiềm năng của bản thân trên nền tảng này, cùng công ty trưởng thành, và thực hiện tham vọng cùng ước mơ của chính các bạn."

Sau khi Chu Bạc Ngôn dứt lời, phải vài giây sau cả khán phòng mới vang lên một tràng pháo tay dồn dập. Mọi người dường như đều nhìn thấy trong bài phát biểu ấy hình bóng của chính mình trong tương lai, sự háo hức xen lẫn mơ hồ về con đường phía trước, bỗng tìm thấy phương hướng rõ ràng.

Trong mắt Lương Phi, Chu Bạc Ngôn đứng trên bục diễn thuyết hôm nay và Chu Bạc Ngôn mà cô từng gặp trước kia dường như là hai con người hoàn toàn khác. Lần đầu gặp anh trong buổi tiệc, cô chỉ có ấn tượng rằng đây là một ông chủ, một người làm kinh doanh, có phong thái điềm đạm. Lần sau cùng ăn tối, cô phát hiện anh là người khá kén ăn. Rồi khi tình cờ gặp ở khách sạn, anh lại là người không biết bơi và sợ ma quỷ. Và giờ đây, khi đứng trước màn hình lớn, trong ánh sáng nghiêm trang của hội trường cô mới thật sự nhận ra sức ảnh hưởng và khí thế của người đàn ông này với tư cách một "lão đại". Sự tương phản ấy khiến Lương Phi choáng ngợp đến mức khi Kiều Minh Ngữ khẽ huých cùi chỏ vào cô, cô vẫn ngẩn người, không kịp phản ứng.

Kiều Minh Ngữ nhìn dáng vẻ ngẩn ngơ của Lương Phi, giơ tay phẩy phẩy trước mặt cô: "Cậu đang nghĩ gì thế?"

Lương Phi hoàn hồn lại: "Tớ đang nghĩ, kỹ năng của vị trí bán hàng là gì, phải làm sao mới có thể trở thành chuyên gia trong nghề."

Kiều Minh Ngữ bật cười: "Tớ còn tưởng cậu bị sắc đẹp của sếp làm cho choáng váng rồi chứ. Này, cậu nhìn đi, sếp đúng chuẩn nam chính trong truyện ngôn tình đấy nhé: trẻ, đẹp trai, giàu có. Nhưng theo kinh nghiệm nhiều năm của tớ, loại đàn ông này chỉ hợp để ngắm thôi, chứ không hợp để yêu. Đừng thấy bây giờ anh ta hấp dẫn thế mà tưởng thật, sống cùng kiểu người như vậy thường cực kỳ gia trưởng, bận rộn, không có thật lòng, lại còn tự luyến và thích thể hiện. Cùng lắm là... cho chút tiền tiêu vặt."

Lương Phi liếc cô một cái, nói nhỏ: "Sao tớ thấy cậu nói chuyện nghe như kiểu ăn không được thì chê nho chua ấy."

Kiều Minh Ngữ cười đến nỗi gần như không khép nổi miệng: "Bị cậu nhìn thấu rồi. Tớ thuộc loài cáo mà, cái gì ăn không được thì đều chê là dở."

Bên kia, Chu Bạc Ngôn vừa kết thúc bài phát biểu. Đợi mọi người vỗ tay xong, anh định trao micro lại cho Anna, nhưng Anna không nhận, mà nói: "Chu tổng, còn có phần hỏi đáp nữa."

Anna quay sang mọi người nói:
"Bây giờ là phần hỏi đáp, hoan nghênh mọi người đặt câu hỏi."

Không khí trong hội trường lập tức sôi nổi hẳn lên, rất nhiều người giơ tay. Chu Bạc Ngôn nhìn quanh những gương mặt trẻ trung tràn đầy sức sống và hy vọng, tùy ý chỉ một người đặt câu hỏi.

Câu hỏi đầu tiên vang lên: "Chu tổng, anh có bao giờ cảm thấy cô đơn không ạ?"

Cả khán phòng bật cười ầm lên. Chu Bạc Ngôn đáp, giọng điềm đạm: "Nói thật là tôi không có thời gian để cô đơn đâu. Công việc rất bận, lịch trình mỗi ngày đều kín mít."

Câu hỏi thứ hai: "Chu tổng, trong cuộc đời anh, chuyện gì khiến anh ấn tượng sâu sắc nhất?"

Chu Bạc Ngôn nói: "Lúc Công nghệ Đại Nguyên chuẩn bị niêm yết, chúng tôi từng chọn giữa hai công ty chứng khoán. Một trong hai công ty đó sau này dính vào bê bối, doanh nghiệp mà họ tư vấn lên sàn bị bốc hơi 12,2 tỷ trong tài khoản, Ủy ban Chứng khoán áp dụng mức phạt cao nhất, công ty chứng khoán kia phải chịu trách nhiệm liên đới và bị đình chỉ tư cách tư vấn. Đại Nguyên may mắn không chọn bên đó, nên mới có thể thuận lợi niêm yết. Được rồi, câu hỏi cuối cùng."

Một người đứng dậy hỏi: "Chu tổng, chuyện vừa rồi có phải chứng minh rằng lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực không ạ?"

Chu Bạc Ngôn mỉm cười: "Câu hỏi này rất hay. Tôi học đại học ở Thanh Hoa, khi đó trong trường có một quan điểm khá phổ biến: nỗ lực là việc của kẻ ngu ngốc. Tôi cho rằng đó là một suy nghĩ đầy kiêu ngạo. Khi còn trẻ, con người cần bỏ ra công sức 'ngu ngốc' - chăm chỉ, cần mẫn, dốc toàn lực học hỏi, tích lũy kỹ năng, tri thức, quan hệ và vốn liếng. Đến một độ tuổi nhất định, khi đã có nền tảng, mới có thể thuận thế mà hành, nắm bắt thời cơ. Phải hiểu rằng, phần lớn thành công trên đời đều mang tính ngẫu nhiên. Thứ duy nhất mà chúng ta thực sự có thể kiểm soát chính là bản thân mình. Nỗ lực không chỉ là hành động, mà là một quá trình tu luyện. Chỉ khi bước đi trên con đường ấy, bạn mới biết con đường nằm ở đâu."

Lương Phi và Kiều Minh Ngữ nhìn nhau, một người có thể nói ra câu "phần lớn thành công là ngẫu nhiên" chắc chắn không phải kiểu ông chủ kiêu ngạo. Ngược lại, anh mang đến một cảm giác vững vàng, gần gũi, và rất thực tế, một loại khí chất khiến người ta vừa khâm phục vừa ngưỡng mộ.

Tuần tiếp theo, Lương Phi trải qua chuỗi ngày ngập trong các buổi đào tạo. Đến tuần thứ ba, cô chính thức quay lại công ty để bắt đầu công việc. Tại bộ phận hành chính, cô được phát bộ ba sản phẩm của Apple: máy tính xách tay, điện thoại và tai nghe. Sau đó, cô đến phòng nhân sự để bổ sung chữ ký trong thỏa thuận bảo mật cạnh tranh.

Cô xách theo bộ ba Apple đi đến phòng nhân sự, vừa đi vừa để ý thấy máy tính trong phòng đều là Lenovo, chứ không phải Apple. Thấy Sue đang ngồi ở bàn làm việc, cô tiến lại chào: "Chị Sue, em đến ký thỏa thuận cạnh tranh ạ. Cái này ai cũng phải ký hả chị?"

Sue đưa bản hợp đồng cho cô, nói: "Chỉ những vị trí cốt lõi mới phải ký. Ký được bản này nghĩa là em đang ở vị trí quan trọng đấy."

Lương Phi nhận lấy: "À... vâng." Rồi cúi đầu xem từng điều khoản trong hợp đồng.

Sue nhìn cô, trong lòng có phần buồn cười: Thỏa thuận cạnh tranh thì có gì mà xem kỹ thế? Nếu là Kiều Minh Ngữ, chắc đã hỏi rõ ngọn ngành về mức độ quan trọng của vị trí này, lộ trình thăng tiến, hay tình hình nhân sự trong phòng ban rồi. Sue thầm nghĩ, cô gái này thật đúng là may mắn.

"Từ trước đến nay, bộ phận kinh doanh khách hàng lớn chưa bao giờ tuyển sinh viên mới. Nhân viên trong bộ phận đó thường là những người chuyển sang từ mảng kỹ thuật – bán hàng nội bộ cấp cao, hoặc là tuyển từ ngoài vào, đều là những người có quan hệ, nguồn lực và kinh nghiệm trong ngành. Còn em và Kiều Minh Ngữ là lần đầu tiên bộ phận này thử tuyển sinh viên mới đấy."

Lương Phi hỏi: "Bộ phận kinh doanh khách hàng lớn nghĩa là chỉ phụ trách khách hàng lớn thôi à?"

Sue đáp: "Không chỉ là phụ trách khách hàng lớn mà là chỉ làm những dự án lớn của khách hàng lớn. Những dự án quy mô trung hoặc lớn, giá trị từ mười triệu tệ trở lên, mới được bộ phận kinh doanh khách hàng lớn phụ trách."

Nghe vậy, Lương Phi thực sự choáng váng. Mười triệu tệ trở lên... Cô vốn nghĩ rằng dự án tám mươi triệu mà Kiều Minh Ngữ phụ trách là trường hợp đặc biệt, ai ngờ trong bộ phận này, tất cả các dự án đều ở mức hàng chục triệu trở lên.

Cô cúi đầu nhìn lại bảng tên đeo trên ngực mình: "Bộ phận kinh doanh khách hàng lớn — Trợ lý kinh doanh khách hàng lớn."

Ký xong hợp đồng, Lương Phi rời khỏi phòng nhân sự, quay lại văn phòng. Trên cánh cửa treo tấm biển sáng bóng khắc dòng chữ: "Bộ phận kinh doanh khách hàng lớn." Cô bỗng nhớ đến tám chữ: "Vinh dự được cùng tiến, hạnh phúc thay ta có mặt." Văn phòng rộng lớn, chỉ có lác đác vài người đang làm việc.

Tấm bảng trước cửa phòng làm việc của Lý Tây Đình ghi trạng thái "đi công tác". Đến thứ Tư, trợ lý phòng kinh doanh đưa cho Lương Phi một số hồ sơ khách hàng, và Lý Tây Đình gọi điện dặn cô sẽ phụ trách khách hàng trong ngành điện tử. Nhận được danh sách khách hàng, cô bắt đầu làm theo quy trình trong khóa đào tạo bán hàng: bước đầu tiên, thiết lập liên hệ.
Cô lần lượt gọi điện cho từng khách hàng, xin hẹn gặp. Phần lớn bên kia đều lịch sự từ chối, người thì nói "gần đây nhà máy làm ăn không tốt, chưa có nhu cầu", người thì nói "bận, không có thời gian", thậm chí có người vừa nghe đến tên "Công nghệ Đại Nguyên " là lập tức cúp máy. Cô không hẹn được bất kỳ khách hàng nào, đành ở lại công ty nghiên cứu sổ tay sản phẩm, rồi xuống xưởng xem quy trình sản xuất dự án nhà máy thông minh.

Đến thứ Năm, cuối cùng cô cũng gặp được cấp trên trực tiếp Giám đốc kinh doanh Lý Tây Đình. Anh mặc áo sơ mi sọc, quần tây sẫm màu, dáng người mảnh khảnh, phong thái ôn hòa, nho nhã, nhìn chẳng giống kiểu người giỏi uống rượu mà lại giống một kỹ sư hơn điều đó khiến Lương Phi cảm thấy an tâm được một nửa. Lý Tây Đình dẫn theo một chàng trai trẻ:

"Đây là Từ Thương Lược của phòng dự án, tốt nghiệp chuyên ngành Kỹ thuật Thông tin Điện tử của Đại học Hàng không Bắc Kinh. Hai người chắc là quen nhau rồi nhỉ? Dự án lập hồ sơ của em, phần vận hành trong nhà máy sẽ do cậu ấy phụ trách."

Từ Thương Lược mỉm cười với cô: "Quen chứ, chúng ta cùng đội trong buổi leo núi hôm trước."

Lương Phi vội đứng dậy, nói: "Vâng, Từ Thương Lược đã dẫn đội bọn tôi giành hạng nhất hôm đó."

Lý Tây Đình nói: "Không tệ, khởi đầu tốt đấy. Trong dự án sau này cũng phải phối hợp thật ăn ý nhé."

Sau khi Lý Tây Đình rời đi, Từ Thương Lược quay sang hỏi: "Cô được phân cho những khách hàng nào?"

Lương Phi đáp: "Một vài khách hàng trong ngành điện tử."

Từ Thương Lược hỏi tiếp: "Cô đã hẹn được khách hàng nào chưa?"

Lương Phi thở dài: "Chưa hẹn được ai cả. Tôi không có khách hàng thì anh cũng không có dự án à?"

Từ Thương Lược cười nhẹ: "Không phải thế. Tôi chỉ phụ trách những dự án do cô đảm nhiệm. Nếu cô chưa có dự án, thì tôi sẽ hỗ trợ các dự án lớn khác, những người phụ trách chính của các dự án đó sẽ sắp xếp công việc cho tôi."

Lương Phi nói: "Tôi sẽ cố gắng để anh sớm được làm trưởng dự án, nhưng mà giờ tôi vẫn chưa có manh mối gì cả. Những người liên hệ bên khách hàng toàn là quản lý cấp cao trong nhà máy, ai cũng bận rộn, chẳng có thời gian gặp tôi. Ngay từ bước đầu tiên trong quy trình bán hàng tôi đã không tiến được rồi."

Từ Thương Lược nói: "Tôi thì không vội, chỉ lo cô thấy áp lực thôi. Hay là cô thử hỏi mấy anh chị bán hàng lâu năm xem sao?"

Thực ra anh không lo cho mình. Chỉ người phụ trách dự án mới bị đánh giá KPI dựa trên kết quả bàn giao. Còn anh, khi hỗ trợ trong các dự án lớn do người khác phụ trách, thì KPI do các trưởng dự án đó chấm điểm. Theo người có kinh nghiệm, anh vẫn có thể học hỏi được rất nhiều. Người phụ trách dự án cũng không được hưởng hoa hồng, mà chỉ nhận thưởng hiệu suất và tiền thưởng cuối năm theo KPI. Ngược lại, anh thấy lo cho Lương Phi hơn bởi tiền lương của nhân viên kinh doanh gắn trực tiếp với số hợp đồng ký được.

Trong bộ phận kinh doanh khách hàng lớn, hầu như chẳng mấy ai có mặt trong văn phòng mấy người bán hàng ấy cứ như "thần long thấy đầu không thấy đuôi", lúc ẩn lúc hiện. Lương Phi nói: "Để tôi nghĩ thêm cách đã."

Từ Thương Lược nhìn cô, trong lòng thầm nghĩ: Kiều Minh Ngữ được giao dự án tám mươi triệu, mấy ngày nay Lý Tây Đình còn đích thân dẫn cô ấy đi gặp khách hàng; còn những khách hàng phân cho Lương Phi chắc chắn chẳng phải loại quan trọng gì. Cô không có kinh nghiệm, không có quan hệ, cũng chẳng biết phải làm thế nào cho đúng chỉ biết đi gõ cửa từng nơi và liên tục bị từ chối.

Con người cô thì tốt, nhưng nếu cứ theo cô thế này, không biết bao giờ anh mới có cơ hội được phụ trách một dự án lớn độc lập. Nghĩ đến việc Trần Tư Tư và Hàn Trí Viễn đang thân thiết như vậy, vừa vào công ty đã được giao luôn dự án FSK, trong lòng anh không khỏi thấy chua chát.

Từ Thương Lược khẽ nói: "Đi ăn trưa nhé, cùng ra căn-tin đi."