Chương 3: An cư lạc nghiệp

Sáng ngày thứ hai, vừa dùng xong bữa sáng, Tề bà tử đã dẫn người mang đến quần áo và trang sức do Trương thị sai đặt mua.
Rương hòm từng chiếc một được bày lên chiếc bàn lớn. Lệ Lan Tâm ngồi bên cạnh, nhìn đám nha hoàn căng chiếc váy lụa màu phấn nhạt nhất lên giá đỡ.
Ánh nắng chiếu xuống thân váy, những đường ám thêu bằng sợi tơ trắng thuần mới lộ ra đôi chút hoa văn; nếu không có ánh sáng, e rằng rất khó nhận ra.
Ngoài ra còn có khăn choàng, giày thêu màu thảo bạch và bí bạch (*), trâm thoa bằng bạc bày kín cả bàn… Trong số đó, duy chỉ có chút màu sắc, là đôi vòng ngọc phỉ thúy đặt ở góc bàn cùng dải cấm bộ treo bên hông.
(*)Thảo bạch: trắng ngà nhạt, hơi pha xanh/ghi, kiểu trắng cỏ khô

Bí bạch: trắng gạo, trắng kem rất nhạt

— Thuần tịnh đến mức cực đoan.
Nếu khoác lên người bộ này, không cần nghĩ cũng biết, ngày tiến vào hành cung, nàng nhất định sẽ là người có trang phục nhạt nhẽo, keo kiệt nhất trong đám quyến thuộc quan gia.
Lê Miên và Tỉnh Nhi đứng phía sau, mày nhíu chặt như muốn kẹp chết ruồi. Lê Miên đã nắm chặt tay đến mức khớp ngón trắng bệch.
Các nàng vốn đoán được Trương thị sẽ không đưa tới cho Lệ Lan Tâm những bộ xiêm y lộng lẫy tinh xảo, nhưng không ngờ lại quá đáng đến mức này.
Ngày lành tháng tốt, chẳng phải rõ ràng là cố tình để nương tử của các nàng mất mặt, chịu người đời chê cười sao?
Tề bà tử đứng cạnh giá đỡ, mở miệng nói: “Lão phu nhân thương nhị nãi nãi, đặc biệt sai bọn nô tỳ chọn từ trong kho ra những bộ váy tốt nhất đem tới cho ngài. Ngài xem, váy này dùng tuyết lụa, hoa văn phía trên là của Tô Châu, ngay cả vải bí bạch kia cũng là gấm Tứ Xuyên đấy. Nhị nãi nãi, ngài vừa lòng chứ?”
Người nói thì cười cười, nhưng ánh mắt lại lạnh nhạt, Tề bà tử chăm chăm nhìn nét mặt người phụ nữ ngồi trêm ghế, chờ phản ứng của nàng.
Lệ Lan Tâm đứng dậy, nụ cười vẫn nhạt mà đoan trang, giọng ôn hòa: “Dĩ nhiên là vừa lòng. Mấy năm nay nếu không có bà mẫu thương xót che chở, ta sao có thể sống yên ổn đến hôm nay, lại càng không dám mơ được đi hành cung mở mang tầm mắt. Làm phiền ma ma rồi, sau khi về, nhất định ta sẽ thay mặt tạ ơn bà mẫu.”
Trong mắt Tề bà tử lóe lên một tia lạnh, bà ta cụp mắt, gật đầu hài lòng: “Nhị nãi nãi thích là tốt. Tấm lòng của lão phu nhân coi như không uổng phí.”
Nói xong liền sai người thu dọn, bản thân thì lưu Lệ Lan Tâm lại trong phòng, tỉ mỉ giảng giải suốt nửa canh giờ về lễ nghi, quy củ sau khi vào hành cung.
Mãi đến giờ Tỵ, đoàn người của phủ tướng quân mới rời khỏi hẻm Thanh La, khí thế lạnh lùng, chỉnh tề.
Nhìn theo bóng dáng đen nghịt khuất sau góc phố, cánh cổng lớn vừa đóng lại, Lê Miên bỗng thở gấp, giơ tay ném mạnh chiếc quạt đang phe phẩy xuống đất.
“Quá đáng thật!” Mắt nàng ấy đỏ hoe, oán hận nói. “Sao có thể để nương tử mặc bộ đồ như vậy đi ra ngoài! Dù có là mấy bộ váy thường ngày mà năm xưa nhị gia đặt làm cho ngài cũng còn tốt hơn!”
Lệ Lan Tâm cúi người nhặt quạt lên, kéo nàng quay vào trong: “Ta là quả phụ đang thủ tiết, ăn mặc quá tươi tắn thì cũng không hợp quy củ.”
“Huống hồ những thứ hôm nay đưa tới đều là đồ tốt, không hề rẻ tiền, mặc lên chắc chắn dễ chịu.” Nàng cười nhẹ.
Nhưng Lê Miên chẳng hề nguôi giận, trái lại càng bức bối: “Nương tử! Vải vóc tốt thì có ích gì, bộ đồ này mà nhạt thêm chút nữa, mang đi chịu tang còn được! Ngài thủ tiết, đại nãi nãi trong phủ chẳng phải cũng thủ tiết sao? Ta không tin đến ngày đó Trang đại nãi nãi cũng mặc như vậy!”
Nàng ta đâu có nói bừa. Hôm qua vào tướng quân phủ, Trang Ninh Uyên búi tóc cài trâm vàng ngọc, trên cổ đeo vòng huyết ngọc đỏ thẫm. Có thủ tiết hay không, cuộc sống vẫn là vàng son phú quý.
“Hồ đồ!” Nghe nàng ấy nhắc đến Trang Ninh Uyên, Lệ Lan Tâm lập tức nghiêm mặt. “Không được nói lung tung. Chúng ta chỉ cần sống tốt ngày của mình, chuyện người khác, đừng đem ra so đo.”
Nàng ngừng một lát, thở khẽ: “Có những việc, càng so càng chỉ tự chuốc phiền não.”
Lê Miên sững người, rồi uất ức hạ giọng: “Ta chỉ thấy không cam lòng. Ngài gả vào đây bao năm, nhị gia còn sống mấy năm ấy, đêm nào chẳng phải nhị gia ngủ rồi ngài mới đi nghỉ? Bữa nào không phải ngài hầu nhị gia ăn xong mới dám động đũa?”
“Ngài vì nhị gia thủ tiết từng ấy năm còn chưa đủ sao? Các nàng không chịu buông tha thì thôi, lại còn dùng cách này để làm nhục ngài. Mấy năm nay càng lúc càng quá đáng, chỉ còn thiếu điều tới tận cửa hỏi ngài có làm chuyện bẩn thỉu hay không…” Nói đến đây nàng ấy vội cắn lưỡi dừng lại.
“Chúng ta có cửa hàng, có chút bạc, nhưng không thể rời kinh thành, đến cả cái hẻm này cũng chẳng dám thường xuyên ra ngoài. Sống như vậy, đến bao giờ mới là điểm cuối?” Lê Miên tức tối không thôi.
Lệ Lan Tâm xoa nhẹ đỉnh đầu nàng ấy, nụ cười pha chút chua xót: “Lê Miên, ngươi sinh ra lớn lên ở kinh đô, dù mang thân nô tịch nhưng chưa từng đi qua những nơi nghèo khó. Ngươi tưởng rời kinh thành sẽ là chốn đào nguyên sao?”
“Ta là một quả phụ, dẫn theo ngươi và Tỉnh Nhi, ba nữ tử bươn chải mưu sinh, nói thì dễ, làm mới khó. Rời kinh thành đến châu phủ khác, thành lớn thì cường hào ác bá lộng hành, huyện nhỏ lại ràng buộc bởi hương thân tông tộc, rắc rối chồng chất. Chớ nói hiện giờ bạc trong tay không nhiều, cho dù gia tài bạc triệu, đi đến đất lạ cũng phải cẩn trọng từng bước mới mong đứng vững. Huống chi ta hiện tại chỉ dựa vào một tiệm thêu kiếm chút tiền đủ nuôi thân.”
“Lại còn tình người ấm lạnh, giao tế phức tạp. Đến nơi xa lạ, nếu xảy ra chuyện, e là đến một người đáng tin để nhờ cậy hay hỏi han cũng không biết tìm ở đâu.”
Lê Miên lặng người, cúi đầu không nói.
Lệ Lan Tâm nắm tay nàng ấy trở về phòng: “Hiện giờ cuộc sống còn tạm yên ổn, có thể chậm rãi tích góp. Kinh thành phồn hoa, ở đây cũng có chỗ lợi. Giá hàng hóa cao hơn nơi khác, khách buôn lui tới nhiều, tích góp cũng nhanh hơn.”
“Nhị gia khi còn sống đối với ta cũng xem như tận tình. Nếu không, giờ này ta và ngươi đã bị giam trong phủ tướng quân, làm sao có thể dọn ra ở riêng. Ta vì chàng mà thủ tiết, không tính là ủy khuất. Đời người mấy chục năm, có ăn có mặc, sống yên ổn qua ngày, vậy là đủ rồi.”
Lê Miên hít mũi, mím môi: “Ngài nói thì nhẹ nhàng. Mấy năm nay bị các nàng mỉa mai trong tối ngoài sáng, ngài chẳng lẽ quên rồi sao? Lần này lại muốn ngài ra ngoài bị mất thể diện, ngài cũng chẳng chịu cãi lấy một lần. Ta với Tỉnh Nhi mỗi lần nghe đều tức đến ăn không ngon ngủ không yên, còn ngài thì hay rồi, ta chưa từng thấy ngài mất ngủ vì chuyện ấy.”
Lệ Lan Tâm khẽ bật cười: “Các nàng muốn cười ta thì cứ cười đi. Lời khó nghe đến đâu ta cũng đã nghe qua cả rồi, mấy câu ấy có đáng gì. Hai người các ngươi cứ trốn sau lưng ta mà bịt tai lại, để ta nghe là được.”
Nàng nói vậy không phải không có lý. Trong kinh thành, các phủ đệ cao môn, nữ quyến dù cay nghiệt đến đâu, phần lớn cũng từng đọc sách biết chữ, mắng chửi người ta rốt cuộc vẫn còn giữ chút mặt mũi, không thể thô lỗ như chốn thôn quê.
Lấy chuyện chê bai xuất thân của nàng mà nói, quan quyến nhiều lắm cũng chỉ là: “Ngươi vốn chỉ là nữ tử thôn quê, khó tránh thô lậu…”, “Xuất thân thấp kém nên không hiểu quy củ”, “Cha mẹ ngươi đều là kẻ tay trắng đi làm thuê, nếu ở phủ chúng ta thì ngay cả cửa phòng chủ nhân cũng chưa chắc được bước vào” vân vân.
Nhưng nếu đổi sang phía bá phụ bá mẫu nàng… thì vừa mở miệng đã là: “Đồ heo chó tạp chủng, cha ngươi hồn thối rễ mục, mẹ ngươi trong chùa nuôi hòa thượng đạo sĩ…”
Chỉ nghĩ lại thôi cũng đủ khiến người toát mồ hôi lạnh.
Cho nên, so với những lời đó, mấy câu mỉa mai của các quan quyến trong thành, nàng vẫn còn chịu đựng được.
Chỉ là những nguyên do ấy, nàng không tiện nói tường tận cho hai nha đầu vẫn còn giữ lòng dạ thuần lương nghe.
Lê Miên quả nhiên trừng to mắt, không dám tin: “Nương tử!”
Lệ Lan Tâm vội đẩy nàng vào trong phòng: “Thôi thôi, mau đi dọn dẹp cho xong, chúng ta ra ngoài. Giờ đã quá giờ Tỵ rồi, lát nữa tra xong cửa hàng, đi Tu Vị Lâu ăn một bữa ngon.”
Tu Vị Lâu.
Nghe ba chữ ấy, đôi mắt Lê Miên vốn còn hơi sụp xuống lập tức sáng rực.
Nàng ấy quên sạch những chuyện khác, cao giọng hỏi: “Thật không?!”
“Đương nhiên là thật. Tháng này còn chưa ra ngoài ‘đánh nha tế’ (*) lần nào mà, hai người các ngươi nhanh lên.”
(*) “Đánh nha tế” (打牙祭) là một cách nói dân gian, nghĩa là: Ăn một bữa ngon để bồi dưỡng, cải thiện khẩu phần, thường là lâu lâu mới ăn, không phải bữa cơm thường ngày.
Lê Miên hoan hô một tiếng, kéo Tỉnh Nhi chạy biến vào phòng. Lệ Lan Tâm quay về nhà chính, mở khóa quầy, lấy rương bạc ra, đếm kỹ rồi cho vào túi tiền.
Chuyến này ra ngoài sẽ tiêu không ít, không mang đủ bạc thì không yên tâm.
Mỗi tháng đi Tu Vị Lâu ăn một bữa ngon là lệ thường, ngoài ra hôm nay nàng còn muốn ghé hiệu sách mua thêm tranh mẫu và sách vẽ.
Tú Phô (*) trong kinh thành ngày càng nhiều, muốn giữ được việc làm ăn nhỏ này lâu dài, cứ cách một thời gian lại phải có kiểu mới. Muốn vậy thì phải học nhiều, xem nhiều.
(*) cửa hàng thêu
Bản lĩnh an cư lạc nghiệp của Lệ Lan Tâm là thừa hưởng từ mẫu thân. Thêu hai mặt vốn là tay nghề hiếm, nhưng sau khi cha mẹ qua đời, nàng bị sắp xếp sống nhờ nhà bá phụ bá mẫu, kỹ nghệ ấy cũng dần bị bỏ hoang.
Bá mẫu thấy thêu thùa tốn nguyên liệu, lại mất thời gian, khi ấy Lệ Lan Tâm còn nhỏ, tay nghề chưa tinh, làm ra đồ chẳng được bao nhiêu, càng khiến họ bất mãn.
Cuối cùng, bá mẫu đuổi nàng xuống làm việc nặng, định bụng chờ nàng đến tuổi cập kê, nhà nào đến hỏi cưới thì gả đi lấy sính lễ, còn có lời hơn là để nàng tiếp tục học thêu.
Mãi đến khi gả vào phủ tướng quân, Hứa Du ngày ngày dạy nàng học thơ, đọc sách, vẽ tranh. Sau này biết nàng còn có tay nghề thêu, y rất vui, liền giúp nàng mua lại gian Tú Phô này.
Hứa Du từng nói, người sống trên đời, sở hữu cho mình một bản lĩnh đã là tốt, nếu còn có thể không ngừng tịnh tiến, vậy thì càng tốt hơn nữa.
Lệ Lan Tâm thu xong bạc, ra khỏi phòng. Lê Miên đã dẫn Tỉnh Nhi chờ sẵn ở cửa nhị viện.
Khóa cổng lớn lại, chủ tớ ba người che dù dầu, thong thả đi ra khỏi ngõ. Đi ngang qua căn nhà sát vách, bóng người lố nhố sau khe cửa hé mở, các nàng coi như không thấy.
Tú Phô nằm ở phố xá phồn hoa nhất phía đông thành, cách hẻm Thanh La không xa. Dọc đường có tiệm mứt ngon nhất khu này, Lệ Lan Tâm mua chút mơ chua và mận đường, vừa đi vừa ăn.
Đến Tú Phô, hai tú nương được mời tới đang chăm chỉ làm việc. Ngoài bán các món thêu hai mặt của Lệ Lan Tâm, cửa hàng còn nhận bán khăn thêu phổ thông, nhận nối chỉ, bổ thêu hoa văn.
Chưởng quầy Thành lão tam là cựu binh dưới trướng Hứa Du năm xưa. Người thật thà chất phác, ra chiến trường bị què một chân, mù một mắt. Sau khi bàn bạc, Hứa Du và Lệ Lan Tâm để ông ta trông coi cửa hàng.
Thứ nhất, nhân phẩm người này đáng tin, lại có chút thiên phú, học quản lý sổ sách rất nhanh. Thứ hai, là người từng vào sinh ra tử, trong xương có khí huyết, gặp kẻ vô lại cũng không sợ. Thứ ba, cho ông ta một kế sinh nhai, coi như làm việc thiện.
Thành lão tam ôm sổ sách ra, vừa nói: “May nương tử hôm nay tới. Gần đây việc kinh doanh  khá hơn nhiều, cửa hàng bận rộn lắm. Hôm qua chạng vạng có một vị khách mới, chỉ đích danh muốn ngài thêu hai bức hai mặt, để bày trong đại sảnh. Ta đang định sai người báo tin cho ngài.”
“Tân khách?” Lệ Lan Tâm nghi hoặc, “Ai vậy?”
Thành lão tam hạ giọng: “Nói là bà tử phụ trách chọn mua vật dụng của Tấn Vương phủ. Hai tháng nay phiên vương vào kinh, vị Tấn Vương gia kia từ đất phong trở về, vương phủ đã lâu không có người ở, lần này chắc là muốn tu sửa lại, nên mới vung tay mua lớn đến thế.”
“Ta có đi hỏi thăm, mấy Tú Phô có tay nghề độc môn, cửa hiệu y phục, tiệm châu báu trên phố đều nhận được đơn của Tấn Vương phủ. Bà tử kia nói, nếu đồng ý, trong ba ngày vẽ xong bản mẫu mang tới phủ, nếu được chọn là lập tức trả tiền đặt cọc.”
Ba ngày, vừa khéo trùng với trước ngày đi hành cung.
Lệ Lan Tâm hiểu ra, hỏi tiếp: “Bản mẫu có yêu cầu gì?”
Thành lão tam đáp: “Chỉ nói muốn hoa văn mang ý nghĩa cát tường, trường thọ, tốt nhất là hạc thọ duyên niên, núi cao tùng xanh các loại. Tơ chỉ phải là loại tốt nhất. Bà tử còn nói, không câu nệ giá, mấy trăm lượng cũng chi, chỉ cần đừng để mất mặt trong đại trường hợp.”
Ra tay hào phóng như vậy, đúng là khách lớn.
Mấy trăm lượng, bảo nàng thêu cả năm nàng cũng chịu.
Gặp được mối làm ăn lớn thế này, sắc mặt Lệ Lan Tâm cũng tươi tắn hẳn lên: “Được! Ta về vẽ xong bản mẫu sẽ bảo Lê Miên mang tới cho ông. Ta không tiện vào vương phủ, chuyện này phải nhờ cả vào ông.”
Thành lão tam gật đầu: “Nương tử cứ yên tâm, ta đã biết.”